Scalenia

Czym jest scalanie i wymiana gruntów?

Celem scalania gruntów wg art.1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz.1749) jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Cele określone w PROW 2007-2013 dla działania ”Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez scalanie gruntów” to:
Poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych poprzez wykonanie prac scaleniowych.
Wytyczenie i urządzenie funkcjonalnej sieci dróg dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych oraz dojazdów do zabudowań gospodarczych.
Wydzielenie, bez procedury wywłaszczeniowej, niezbędnych gruntów na cele infrastruktury technicznej i społecznej w ramach postępowania scaleniowego.

Jak rozpocząć proces scalenia gruntów?

Postępowanie scaleniowe może zostać wszczęte z urzędu (infrastrukturalne) lub na wniosek:
Większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia.
Właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia.

Na czym polega ten proces?

Realizacja procesu scalania gruntów obejmuje:
Opracowanie projektu scalenia gruntów:
Złożenie wniosku przez właścicieli gospodarstw rolnych do starosty o wszczęcie postępowania scaleniowego.
Opracowanie „Założeń do projektu scalenia gruntów wraz z oceną wpływu projektu na środowisko”.
Wydanie postanowienia przez starostę o wszczęciu postępowania.
Wybór rady uczestników scalenia.
Określenie zasad szacunku gruntów przez uczestników scalenia w drodze uchwały.
Zebranie życzeń uczestników scalenia odnośnie przyszłego projektu scalenia.
Opracowanie projektu scalenia gruntów.
Wyznaczenie i okazanie na gruncie projektu.
Zatwierdzenie projektu scalenia w drodze decyzji starosty.
Wprowadzenie uczestników scalenia w nowy stan posiadania.
Przygotowanie dokumentacji geodezyjno-prawnej.

Zagospodarowanie poscaleniowe:
Budowa i modernizacja dróg transportu rolnego.
Modernizacja rowów melioracji szczegółowych.
Rekultywacja gruntów oraz realizacja innych zabiegów wynikających z projektu scalenia.

Scalanie gruntów w ramach programów unijnych

Prace scaleniowo - wymienne koordynuje i wykonuje samorząd województwa przy pomocy jednostek organizacyjnych. W finansowanie tych prac oraz w finansowanie zagospodarowania poscalenio-wego mogą być włączone publiczne środki wspólnotowe w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. Nr 116, poz. 1206, z póż. zm.) oraz inne środki publiczne na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz.1658) i w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427). Wielkość środków przyznawanych w ramach Funduszy Strukturalnych, finansowanych ze środków UE, stanowi 80% wartości prac urządzeniowo rolnych.

Czy warto robić scalenia?

Korzyści scalania gruntów:
Likwidacja uciążliwej szachownicy gruntów.
Dostosowanie granic działek do systemu melioracji wodnych oraz rzeźby terenu.
Zapewnienie dojazdu do każdej działki.
Wytyczenie i urządzenie funkcjonalnej sieci dróg transportu rolnego, rowów melioracyjnych, przepustów i przejazdów.
Wydzielenie, bez procedury wywłaszczeniowej, gruntów na cele: infrastruktury technicznej, społecznej i drogowej.
Pozyskanie terenów na cele określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Zniesienie służebności i współwłasności bez opłat.
Likwidacja zaniedbanych wspólnot.
Uporządkowanie stanów prawnych wraz z zapisami w nowych Księgach Wieczystych.
Aktualizacja gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Ukształtowanie granicy polno-leśnej.
Powstanie aktualnej, numerycznej mapy ewidencyjnej.

Organy odpowiedzialne

Na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów: postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza starosta, jako zadanie z zakresu administracji rządowej ze środków budżetu państwa, z zastrzeżeniem ust. 5-7 oraz art.4 ust.2.

Na terenie województwa mazowieckiego scalenia wykonuje Mazowieckie Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w Ostrołęce będące jednostką budżetową Samorządu Województwa Mazowieckiego. MBGiUR w Ostrołęce posiada oddziały terenowe w Mławie i Radomiu.